Zer da herentziaren onarpena eta zenbat balio du?

Herentziaren onarpena pertsona batek hildako baten oinordeko gisa dagozkion ondasunak, eskubideak eta betebeharrak jasotzeko borondatea adierazten duen ekintza juridikoa da. Bilbon, prozesu hau ezinbestekoa da oinordetzan jasotako ondasunak eskuratzeko, baita balizko zor edo betebeharrak onartzeko ere.

Herentziaren motaren, oinordeko kopuruaren eta ondarearen konplexutasunaren arabera alda daiteke prozesua. Maiz notario baten esku-hartzea beharrezkoa izaten da, batez ere higiezinak badaude edo oinordeko bat baino gehiago dagoenean. Halaber, notariotza-gastuak, erregistroko kostuak eta zerga-kargak daude, ekonomikoki nabarmenak izan daitezkeenak.

Zure maiteek tramite hau bakarrik egin beharrik izan ez dezaten, heriotza aseguruak konparatu, eta herentzia kudeaketa eta aholkularitza zerbitzuak eskain ditzaketen aukerak aztertu.

Zer esan nahi du herentzia bat onartzeak Bilbon?

Herentzia bat onartzea da hildako baten oinordeko legal bihurtzeko borondatea berariaz edo isilpean adieraztea. Horrek esan nahi du ez bakarrik ondasunak eta eskubideak hartzen direla, baita hildakoaren zorrak ere. Horregatik, gomendagarria da herentzia ondo aztertzea erabakia hartu aurretik.

Bilbon, herentzia modu garbi eta sinplean onartu daiteke (ondasunak eta zor guztiak mugarik gabe onartzen dira) edo inbentarioaren onuraz (oinordekoaren erantzukizuna jasotako ondasunen balioaren mugara mugatzen da). Beraz, ez da erabaki arina.

Nahiz eta herentzia bat onartzea ez den derrigorrezkoa, denboraz erantzun ezean ondorio legal eta ekonomikoak izan ditzake, hala nola eskubidea preskribatzea edo zerga-onura batzuk galtzea.

Onarpen motak: garbia eta sinplea, eta inbentarioaren onuraz

Legeak bi onarpen mota ezartzen ditu:

• Garbia eta sinplea: Oinordekoak hildakoaren ondasun eta zor guztiak onartzen ditu, eta bere ondare propioarekin erantzun behar du herentzia defizitarioa bada.
• Inbentarioaren onuraz: Oinordekoak soilik jasotako ondasunekin erantzuten du. Segurtasun handiagoko aukera da, hildakoaren ondarearen egoera ezezaguna denean.

Derrigorrezkoa al da onarpen formala?

Ez da beti beharrezkoa notarioaren aurrean dokumentu bat sinatzea herentzia onartzeko, baina praktikan ia kasu guztietan eskatzen da, batez ere higiezinak badaude, oinordeko bat baino gehiago badago edo jabetza Erregistroan inskribatu behar bada.

Onarpena isilpekoa izan daiteke, oinordekoak ondasunen jabe gisa jarduten duenean, edo berariazkoa, notarioaren aurrean formalizatzen denean.

Noiz egin behar da herentziaren onarpena?

Bilbon ez dago legezko epe zehatzik herentzia onartzeko, baina komeni da ahalik eta azkarren egitea, arazoak saihesteko, batez ere fiskalak.

Gainera, kontuan hartu behar da Oinordetza eta Dohaintzen Zergaren ordainketa epea, hildakoa hil eta sei hilabeteko epean likidatu behar dena. Herentzia onartzea beharrezkoa da zergak ordaintzeko.

Gomendatutako epeak

• 6 hilabete baino lehen: Zergaren gainkarguak saihesteko.
• Ezin bada epean bete, beste sei hilabeteko luzapena eska daiteke Ogasunean.
• Bederatzigarren urtetik aurrera, eskubidea preskribatu daiteke Euskal Autonomia Erkidegoan kasu batzuetan.

Ze ondorio izan ditzake herentzia ez onartzeak epe egokian?

Kode Zibilak ez du epe zorrotzik ezartzen herentzia onartu edo uko egiteko, baina gehiegizko atzerapenak ondorio negatiboak izan ditzake, hala nola:

• Zerga-onurak galtzea, garaiz likidatzen ez bada.
• Oinordekoen arteko gatazkak, onarpena ez badago argi.
• Eskubide hereditarioaren preskripzioa, erkidegoaren arabera.

Zenbait kasutan, interesa dutenek epaibidea has dezakete oinordekoari 30 eguneko epean onartu edo uko egiteko eskatzeko.

Ze dokumentu behar dira herentzia bat onartzeko?

Prozesua hasteko, dokumentu hauek bildu behar dira:

• Heriotza-ziurtagiria
• Azken boronteen ziurtagiria
• Testamentua edo abintestato oinordekoen adierazpena
• Hildakoaren eta oinordekoen NANak
• Ondasunen titulartasuna egiaztatzen duten agiriak
• Banku-, aseguru-ziurtagiriak, etab.
• Peritu-balorazioak edo tasazioak, beharrezkoa bada

Dokumentazioa osoa eta zehatza izan behar da, notarioak onarpen eta esleipen akta egin ahal izateko.

Zenbat balio du herentzia bat onartzeak notarioaren aurrean?

Notariotza-tasak herentziaren balioaren, oinordeko kopuruaren eta tramite kopuruaren arabera aldatzen dira. Kostua normalean 300 € eta 1.000 € artean egon ohi da, konplexutasunaren arabera.

Halaber, Jabetza Erregistroan inskribatzeko gastuak eta kasu batzuetan gestoritzaren edo aholkularitzaren ordainsariak gehitu behar dira.

Notariotza-tasetan eragina duten faktoreak

• Oinordetzaren balioa
• Higiezinen kopurua
• Oinordekoen kopurua
• Testamentua dagoen edo abintestato adierazpena behar den

Zer gertatzen da oinordeko bat baino gehiago dagoenean?

Oinordeko bat baino gehiago dagoenean, ohikoa da denek notarioaren aurrean agertzea ondasunak onartzeko eta banatzeko. Akordiorik ez badago, epailearen edo banatzaile baten esku-hartzea beharrezkoa izan daiteke.

Herentziaren onarpenarekin lotutako beste gastuak

Notariotza-gastuez gain, herentzia onartzeak bestelako kostuak ere baditu.

Jabetza Erregistroko gastuak

Heredatutako higiezinak Jabetza Erregistroan inskribatzeak kostu bat dakar, ondasunaren balioaren arabera, eta %0,1 eta %0,5 artean egon daiteke.

Gestoriaren gastuak (kontratatzen bada)

Ez da derrigorrezkoa, baina gestoria batek tramiteak errazten ditu eta akatsak saihesten laguntzen du. Ordainsariak 300 eta 600 € artean egon daitezke, kasuaren arabera.

Herentzia bat onartzea garestitzen duten faktoreak

Prozesuaren kostu osoa handitu daiteke hainbat faktorek eragina dutelako.

Heredatutako ondasunen kopurua eta mota

Zenbat eta ondasun gehiago eta mota ezberdin gehiago (higiezinak, akzioak, kontu korronteak…), orduan eta handiagoak izango dira notariotza eta erregistro kostuak.

Higiezinak edo hipoteka-zorrak izatea

Higiezinek tasazio, erregistro eta zerga-gastuak dakartzate. Hipotekaren bat badute, oinordekoak hartu edo kitatu beharko du, eta horrek azken kostua nabarmen handitu dezake.

Posible al da onarpenaren kostuak finantzatzea?

Bai. Heredatzaile askok ez dute likidezia nahikorik prozesu guztien gastuei aurre egiteko. Horregatik, badaude finantzatzeko aukerak.

Herentzietarako kredituak eta maileguak

Zenbait banku eta aseguru-etxek eskaintzen dituzte herentzietarako mailegu pertsonalak, zergetarako, notariotza eta erregistro gastuetarako, etab. Halaber, badira heriotza aseguruak tramite legalak eta finantzaketa barne hartzen dituztenak.

Zure maiteek ez al lukete nahi horrelako gastuez arduratu beharrik izatea doluan daudenean?
Heriotza aseguruak konparatu eta eskaini lasaitasuna eta babesa une zailenean.