Nola ohar ez hartu ondare bat Bilbon eta bere ondorio juridiko eta fiskalak
asteartea 06 urt 2026
Ondare bat Bilbon ez onartzea posible da eta Espainiako eta Euskal Herriko legeriarekin araututa dago, baina ez da erabaki arina edo atzeraezina. Pertsona bat hil denean, onuradunek ez dute kontuan hartu behar jasoko lituzketen ondasunak bakarrik, baita zorra, zerga-betebeharrak eta ondarearekin lotutako erantzukizunak ere. Horregatik, onartu ez izateak dakartzan ondorioak ondo ulertzea funtsezkoa da etorkizuneko arazo ekonomikoak saihesteko.
Errealitate honek azaltzen du zergatik erabakitzen duten askok ez onartzea, batez ere zorrak ondasunen balioa gainditzen dutenean edo zergak altuak direnean.
Gainera, aurreikustea eta familiaren babesa bermatzea funtsezkoa da; informazioa izatea eta bizitza aseguruen konparazioa finantza-egonkortasuna mantentzen lagun dezake.
Zer esan nahi du ondare bat ez onartzeak Bilbon
Ondare bati uko egitea esan nahi du heredun izateko egoera formalki baztertzea, eta horrela onuradunak ez du ondasunik ezta zorren erantzukizunik hartzen. Juridikoki, inoiz ez balitz herenduna izan bezala hartzen da, eta ondarearen banaketaren ondorio zuzena du.
Funtzio hau Espainiako Zibil Kodean jasota dago, eta borondate argi eta formalaren adierazpena behar du. Ez da nahikoa ondasunak erabili ez izatea; prozedura legala jarraitu behar da.
Praktikan kontuan hartu beharrekoak
- Gomendagarria izan daiteke arrazoiengatik, adibidez zorra ondasunen balioa gainditzen duenean.
- Arrazoia pertsonal edo familiarra izan daiteke, gatazkak saihesteko edo beste heredunei onura emateko.
- Aholkularitza juridikoa jasotzea funtsezkoa da ondorioak aurreikusteko.
Adibide praktikoa:
Amaia bere osabaren ondarearentzako deitu dute, baina ondasunekin lotutako maileguak daudela ikusten du. Notarioarengana joan eta uko formalizatzen du. Legez, inoiz ez balitz herenduna izan bezala hartzen da, eta bere zatia beste heredunen artean banatzen da.
Ondareari uko egiteko oinarrizko araudia
Zibil Kodea, 988tik 1009ra bitarteko artikuluetan, ondarearen onarpena eta ukapena arautzen du. 988. artikuluak dio ekintza hauek askatasunez eta borondatez egin behar direla.
Ondare bat onartzea edo uko egitea konparatzea
| Modua | Ondasunetarako sarbidea | Zorren erantzukizuna | Iruzkinak |
|---|---|---|---|
| Onarpen hutsa eta zuzen | Bai | Mugagabea | Aktibo eta pasibo guztiak barne hartzen ditu |
| Inventarioaren onurarekin onartzea | Bai | Ondarearen balioarekin mugatua | Ondare pertsonala babesten du |
| Uko egitea | Ez | Ez | Herenduna guztiz kanpo uzten du |
Uko egiteko pausoak
- Erabakia notarioaren aurrean eskribitura publikoa bidez adierazi.
- Dokumentazioa aurkeztu: heriotza-ziurtagiria, azken borondateak, testamentuaren kopia eta NAN.
- Uko egitea atzerakorrik ezinezkoa dela eta eragin retroaktiboak dituela ulertu.
Adibide praktikoa:
Jon notarioarengana doa eta heriotzarekin lotutako dokumentuak aurkezten ditu, eta uko egitearen eskribitura sinatzen du. Momentu horretatik aurrera, ondarearekin lotutako edozein betebeharretatik askatuta geratzen da.
Arrazoi ohikoak ondare bati uko egiteko Bilbon
Arrazoi ekonomikoak
Kasurik ohikoenak ondasunen balioa gainditzen duten zorrak dira:
- Hipoteka pendenteak, etxebizitzaren balioa gainditzen dutenak.
- Mailegu pertsonalak edo bermeak estalita ez daudenak.
- Zerga-betebeharrak edo Seguritate Sozialarekin zorra dutenak.
Adibide praktikoa:
Heredunak 90.000 €-ko pisua jasotzen du, baina 120.000 €-ko hipoteka du. Uko egiteak zorrik handiagoa hartzea saihesten du.
Zerga eta kostu osagarrien eragina
Ondarearen Ondare-eta Oparien Zerga (ISD) autonomia erkidegoaren arabera aldatzen da, baina garrantzitsua izaten jarraitzen du. Beste gastuak erabaki honetan eragiten dute:
- Udal plusbalioa.
- Notario eta erregistro gastuak.
- Ondarearen mantentzea.
Ondare baten kostu ohikoak
| Kontzeptua | Nor arautzen du | Oharrak |
|---|---|---|
| Ondare Zergak | Euskal Autonomia Erkidegoa | Ondarearen eta parentesko mailaren arabera |
| Udal plusbalioa | Udala | Lurzoruaren balioaren igoeran oinarritua |
| Notario eta erregistro | Estatua | Legeak araututako tasak |
Uko egiteko prozedura
Uko egitea legearen pausoak zorrotz betetzea eskatzen du:
- Notarioaren aurrean edo kasu batzuetan epaitegian formalizatzea.
- Ez da modu pribatuan edo informalik egin daiteke.
- Epe fiskalak errespetatzea garrantzitsua da, normalean sei hilabeteko epea, luzatu daiteke autonomia erkidegoaren arabera.
Ondorio juridiko eta fiskalak
Uko eginez gero:
- Herendunak galdu egiten ditu ondarearen gaineko eskubide guztiak.
- Zatia beste herendunen edo ordezkoen artean banatzen da.
- Uko egindakoak ez du Ondare Zerga ordaindu behar.
Adibide praktikoa:
Carlos bere arrebaren ondareari uko egiten dio. Bere zatia beste herendunen artean banatzen da eta ez du inolako betebehar fiskalik.
Ondare bati uko egitea erabaki estrategikoa da karga finantzarioak saihesteko, eta ondarearen banaketan ere eragina du. Aurreikuspena egitea eta aukerak juridikoak aztertzea gomendagarria da. Informazio gehiagorako konparatu bizitza asegurua.